STRATEGIA LABORPLANO DE UEA 2001-2010

AL LINGVA DEMOKRATIO

CEL-DEKLARO DE UEA

UEA celas grupigi la uzantojn de Esperanto, kiuj kunlaboras por ties
progresigo en la vasta kadro de agado por pli justa mondo.

UEA aparte celas kontribui al pli vasta konscio pri la valoro de la
neu'trala lingvo Esperanto, kaj al pli amasa lernado kaj uzado de
Esperanto en interkulturaj kaj interlingvaj rilatoj.

UEA celas evoluigi idean kaj organizan kadron, en kiu g'iaj anoj povas
senpere kaj efike kontaktig'i kaj kunlabori, sen limigoj rilate al etna,
nacia, seksa au' ekonomia identeco, politikaj au' religiaj kredoj, kaj
simile, kaj pro tio g'i provizas tiujn servojn, kiuj helpas al g'iaj
anoj orientig'i kaj engag'ig'i en la kulturon kaj en la internacian
komunikado-fluon, kiuj okazadas pere de Esperanto.

UEA bazas c'iun sian agadon sur respekto al la homaj rajtoj, al
neperforta paca kunvivado kaj al la vivo-diverseco g'enerale.

STRATEGIA LABORPLANO DE UEA 2001/2010

Enkonduko

"Al lingva demokratio" estas plano por nova kampanjo kaj strategia plano
por Universala Esperanto-Asocio dum la jaroj 2001-2010. Reasertante la
validecon de la principoj de la Praga Manifesto, la plano estas sekvanto
de la "Kampanjo 2000 por nova lingva ordo", kiu pluvalidas g'is la
definitiva akcepto de la nova plano dum la komitatkunsido en Zagrebo
2001.

G'i analizas la agadon por Esperanto lau' tri agad-kampoj:

*	informado (konsciigo pri Esperanto kaj pri la aspektoj de
internacia komunikado),

*	instruado (interkultura instruado de la fenomeno Esperanto),

*	utiligado (stabilbaza kaj dinamike evoluanta agado per
Esperanto).

La organoj de UEA analizos la g'isnunan kaj organizos pluan agadon en
tiu kadro, invitante kunlaborantajn Esperanto-organizaj'ojn fari la
samon kaj vastigi la laboron en tiuj tavoloj, kiuj estas plej malfortaj
au' pri kiuj ili plej kompetentas.

La plano ankau' identigas strategiajn prioritatojn aplikeblajn al c'iu
agad-kampo. Tiuj koncepteblas kiel tri agad-direktoj:

*	profesiig'o,

*	plijunig'o,

*	tutmondig'o.

La plano "Al lingva demokratio" povas servi al c'iu kunlaboranta
Esperanto-organizaj'o kiel komuna bazo por agado. C'iu organizaj'o povas
analizi sian agadon lau' tiu c'i kadro. La baza planpropono estas
g'enerala kaj nur indikas kelkajn c'efajn gvidliniojn. Post la
definitiva akcepto de la plano c'iu organizaj'o povas adapti g'in al
siaj kondic'oj, tenante lau'eble la g'eneralan ideon de la plano per
atento al la tri agad-kampoj kaj agad-direktoj indikitaj.

Apartaj detalaj laborprogramoj estu faritaj pri la praktikaj pas'oj por
la plenumo de la plano. La ellaboron kaj plikonkretigon gvidos la
Estraro kaj aparta tiucele starigita komisiono surbaze de vasta publika
diskuto g'is la komitatkunsido en 2001. La Komitato estu informita pri
la progreso de la laboro minimume c'iun trian monaton.

La Komitato post la akcepto en 2001 c'iun duan jaron dedic'u specialan
atenton al la pritakso de la atingoj de la plano. La Komitato povas kiam
ajn por respondi al novaj evoluoj revizii g'in au' nuligi g'in por
alpreni novan planon.

Plano

1-a agad-kampo: INFORMADO

Tio signifas atingi, ke la homoj, kiujn oni volas informi, havu kiel
eble plej g'ustajn ideojn pri Esperanto. La agadkampo ankau' celas
atenton al vasta kompreno pri la aspektoj de internacia komunikado en
kaj ekster la Esperanto-movado. Konsciigo kaj klerigo de la
Esperanto-movadanoj estas esenca por sukcesa kaj vastskala konsciigo kaj
klerigo ekster la movado.

Sur la ekstera kampo, necesas celi ne nur al pasiva informado (nur al
petantoj), sed plie al aktiva informado, c'u al la publiko g'enerala c'u
al pli faka publiko.

Tiucele, UEA plu evoluigos sian informreton pristudante ankau' la
informkanalojn uzatajn por similaj kulturaj-sociaj-internaciaj agadoj
kaj rekomendante al c'iuj organizaj'oj fari la samon en la koncernaj
landoj au' medioj. Oni nepre ne neglektu la diversajn uzojn de
elektonikaj retoj por informado. Oni ankau' utiligu maksimume la eblojn
de tradukado por disponigi kvalitajn informojn en kiel eble plej multaj
lingvoj.

Sur la interna kampo, necesas plifortigi la tradicion de dau'ra
klerig'ado pri Esperanto, c'u pri la lingvo mem, c'u pri g'ia nuna
lingvokomunumo kaj ties strukturo, c'u pri g'ia historio, literaturo,
socipolitika signifo au' terminologia evoluo. Inter la eblaj rimedoj
trovig'as librokluboj, studgrupoj, seminarioj, ekzamenoj kaj konkursoj.

Direkte al tutmondig'o la agadkampo entenas atenton al tutmonda
konsciigo kaj klerigo en regionoj kaj landoj kie la Esperanto-movado ne
enradikig'is au' estas malforta.

Direkte al plijunig'o la agadkampo entenas atenton al konsciigo kaj
klerigo de junaj personoj en kaj ekster la Esperanto-movado.

Direkte al profesiig'o la agadkampo entenas atenton al plikvalitigo de
la studado pri internacia komunikado kaj pri la rolo de Esperanto.

2-a agad-kampo: INSTRUADO

Tio signifas atingi, ke lerniloj kaj lern-okazoj -- inkluzive de
Esperanto-renkontig'oj -- estu facile troveblaj kaj allogaj por la
celataj homoj.

Necesas koncepti la esperantistig'on kiel dau'ran procezon, kiu ne
finig'as per la trapaso de baza kurso. Instruistoj trejnig'u pri
komunikiga kaj aktiviga pedagogioj, c'u ekster- c'u en-movade; tiucele
la movado evoluigu kapablojn liveri tian trejnadon je profesia nivelo,
traktante precipe la specifaj'ojn de Esperanto-instruado, kunlige al la
perado de interlingvistikaj kaj esperantologiaj scioj, de scioj pri g'ia
lingvokomunumo kaj g'iaj kulturo, tradicioj kaj historio. C'iuj
kursgvidantoj dedic'u parton de la kurso al la pretigado de la lernantoj
por posta memstara agado; lau'eble oni ankau' proponu konkretan
dau'rigan kurson. En la planado de renkontig'oj kaj kongresoj, la
orientigo kaj kontentigo de novuloj estu nepra prioritato. Izolitojn oni
kunligu telefone kaj retpos'te.

Direkte al tutmondig'o la agadkampo entenas atenton al sukcesa
kultur-sentema instruado pri la fenomeno Esperanto tutmonde.

Direkte al plijunig'o la agadkampo entenas atenton al instruado pri la
fenomeno Esperanto al junuloj kaj de junuloj.

Direkte al profesiig'o la agadkampo entenas atenton al la trejnado de
Esperanto-instruistoj kaj al instruado pri Esperanto al personoj, kiuj
povas utiligi siajn konojn de la fenomeno Esperanto en sia profesia
vivo.

3-a agad-kampo: UTILIGADO

Tio signifas atingi, ke la celataj homoj trovu ion valoran kaj interesan
per sia uzado de la lingvo.

Necesas transiri de la nuna situacio al vastaskala utiligo de Esperanto
por praktikaj celoj de la homa vivo, kiuj povas esti la plej variaj, de
scienca informig'o al komerco. Fakaj asocioj ig'u pli videblaj en landaj
kaj internaciaj kongresoj kaj renkontig'oj, kaj en Interreto. Estu
emfazo pri interkulturaj utiligoj kaj pri utiligoj proponeblaj kiel eble
plej frue al memlernantoj.

1-a agad-direkto: PROFESIIG'O

Tio signifas la varbadon kaj aktivigon de i.a. intelektuloj,
universitatanoj, sciencistoj, organizistoj, j'urnalistoj, instruistoj
kaj aliaj. Celindas krome homoj kun fakaj kapabloj en kampoj ekster la
propra profesio.

C'i tiuj homoj povas alporti valorajn kapablojn, sed tipe la tempo kiujn
ili povas disponigi al movada agado estas limigata. Gravas tau'ga apogo
de la asocio (precipe de g'iaj propraj profesiuloj) al c'i tiuj fakuloj,
por ke ili engagig'u en konsentitaj projektoj kaj tie povu labori kun
maksimuma produkt-ebleco.

Reekzamenindas la celtrafeco kaj disdivido de la enmovadaj profesiaj
fortoj, por ke ili ekvilibre dispartig'u al administrado, livero de
servoj kaj apogo de la disvastigaj agadoj, kiel difinitaj en c'i tiu
plano.

Atentinda kaj subteninda estas plua evoluo de profesiaj esperantistaj
organizaj'oj kaj ties kunlaborigo konforme al la celoj de c'i tiu plano.

La nocio "profesiig'o" havas implicojn por la tri agad-kampoj:

En la kampo "informado", tio signifas unuavice la ellaboron de dece
tau'ga informmaterialo. G'i ankau' signifas la ellaboron de
stud-programoj pri Esperanto je supera nivelo, la nacian kaj internacian
kunordigadon de interlingvistikaj kaj esperantologiaj agadoj, kaj la
eldonadon de kompetentaj verkoj en tiuj kampoj.

En la kampo "instruado", tio signifas unuavice la plibonigadon de nia
instruista tradicio, kun disponigo de rimedoj por programo de instruista
trejnado, perfektigo kaj ekzamenado, kaj eldonado de lernil-produktoj,
modernaj kaj enhave kaj prezent-rimede. Tio inkluzivu la akceptitan
principon, ke minimume unu enmovada aganto okupig'u pri instruado en
profesiaj kondic'oj.

En la kampo "utiligado", tio signifas la kunligadon de samfakuloj por
stimuli ilian agemon per Esperanto. Esperanto estos rigardata kiel vera
lingvo, kiam g'i estos utila ankau' por atingi c'iuspecajn celojn de la
homa vivo.

2-a agad-direkto: PLIJUNIG'O

Tio signifas la motivigon kaj aktivigon de gejunuloj.

TEJO kaj g'iaj landaj kaj fakaj sekcioj ludas gravegan rolon en la
nuntempa Esperanto-kulturo, sed tro ofte ekzistas divido inter ili kaj
la ceteraj movadaj strukturoj. Necesas pli da dialogado kaj reciproka
subteno inter la generacioj je c'iuj niveloj. Kunlabore kun la estraro
de TEJO, tiu de UEA ellaboros apartan laborplanon por tiu celo
certigante g'ian efektivigon per komuna komisiito au' komisiono.

Fakaj kaj aliaj asocioj organizu siajn kongresojn, servojn kaj agadojn
tiel, ke ili estu allogaj ankau' al junuloj, precipe praktikantaj
fakuloj. Estu lokoj por junuloj en iliaj gvidorganoj.

3-a agad-direkto: TUTMONDIG'O

Tio signifas la varbadon kaj aktivigon de anoj en landoj kie Esperanto
ankorau' ne trovis radikojn.

Eu'ropo ne plu rolas kiel la unusola pezocentro de la Esperanto- movado;
ni bonvenigu kaj dau'rigu tiun evoluon. La regionaj komisionoj de UEA
meritas plian apogon kaj diskonigon, interalie per pli elstara loko en
g'iaj c'efaj eldonaj'oj kaj arang'oj. La regionaj kongresoj transprenu
rolon en la trejnado de instruistoj kaj klerigado pri Esperanto. C'iuj
organizaj'oj donu pli grandan prioritaton en sia agado al translima
kunlaboro kaj edukado al tutmonda konscio, interalie per utiligo de la
rilatoj inter UEA kaj ILEI, kaj la diversaj branc'oj de Unuig'intaj
Nacioj.

TASKOJ POR LA PLANO 2001/2010

La Estraro de UEA g'is la fino de 2001 starigu kampanjan strukturon por
la realigo de c'i tiu plano.

ELEMENTOJ POR LA PLANO DE UEA 2001/2004

La Estraro de UEA kiel eble plej frue g'is oktobro 2001 definitivigu la
tekston de la Trijara Plano (t.e. 2001/2004) surbaze de reagoj ricevitaj
en la UK en Zagrebo kaj en la antau'a publika diskuto. La Estraro aldonu
al la plano analizon pri la necesaj homaj kaj financaj rimedoj bezonataj
kaj akordigu la asocian bug'eton konforme.

LA PLANO DE UEA -- 2001/2004

STRUKTURAJ ELEMENTOJ

Ni premisas ke organizaj strukturoj utilas nur se ili plenumas
difinitajn celojn. Ili ne estas valoro en si mem. Sekve la necesaj
organizaj plifortigoj estu c'iam konsiderataj en la kadro de la atingo
de la celoj de c'i tiu plano. Gravas la sekvaj principoj:

*	Demokratiigo de la vivo de UEA kun pli da respekto por c'iuj
agantoj je c'iu nivelo.

*	Partoprenigo de komitatanoj de UEA kaj de aliaj funkciuloj en
la decidoj kaj en la plenumo.

*	Esenca refortigo de la rolo de la Komitato de UEA kaj de la ceteraj
gvidorganoj.

FINANCAJ ELEMENTOJ

Progreso sur la tri agad-kampoj okazos plej certe per akcepto kaj
starigo de s'losilaj projektoj. La Estraro proponos kaj la Komitato
aprobos kriteriojn kaj procedon por elekto de finance subtenotaj
projektoj. La aprobitan procedon efektivigos konkretaj agantoj (asocioj
au' unuopuloj), per la uzeblaj bug'etaj rimedoj kaj lau' difinitaj
kriterioj por adekvate pritaksi la plenumon.

La Centra Oficejo starigos oficon por sekvi kaj utiligi financeblojn el
la fontoj de internaciaj kaj neregistaraj organizoj kaj fondaj'oj, kiuj
subvencias projektojn kun celoj kongruaj au' parencaj al la celoj de UEA
kaj kunlaborantaj Esperanto-organizaj'oj, kiuj ricevu helpon por realigi
siajn projekto-prezentojn.

La asocio anticipe taksu por c'iu jaro la sumon da disponigeblaj rimedoj
(el spezokonto, donacoj kaj rentoj el kapitalo).

La asocio dedic'u kaj anticipe bug'etu minimumon de kvin procentoj el
tiu sumo c'iujare al novaj agadoj en c'iu el la tri c'efaj agad-kampoj
proklamitaj en c'i tiu plano. La dezirata investo-nivelo (kondic'e je
tau'gaj projektoj kaj plenumantoj) por c'iu el la tri c'efkampoj estas
dek procentoj.

La asocio fortigu la kontroladon de ekster-asociaj projektoj ricevintaj
subvencion el asociaj rimedoj, postulante repagon au' kompenson en kazoj
de neplenumo.

Surbaze de la pritakso de agado farita de komisiitoj, la Estraro
lau'bezone reviziu la plenumantojn kaj rimedojn por la dau'riga agado.

Nepre planindas la sekvaj agadoj en la periodo 2001-2004:

*	Dau'rigo de la Strategia Forumo de la Esperanto-Komunumo kun la
celo kunlaborigi c'iujn organizaj'ojn reprezentantajn la
Esperanto-komunumon.

*	Okazigo de la kampanjo "Por pli vasta komunumo" por varbi kaj
grandigi la membrarojn de UEA, Fakaj Asocioj, kaj Landaj Asocioj.

*	Okazigo de specifaj agadoj en cxiu mondoparto por firmigi la
movadon tie. Depende de la stato de la movado povos temi pri inform-kampanjoj,
kunvenoj, stabiligo de administraj unuoj por la Esperanto-movado en tiu mondo-parto.

*	UEA produktu g'isdatajn profesi-nivelajn informmaterialojn pri Esperanto
kaj g'ia movado - kiujn oni povus utiligi por produkti proprajn nacilingvajn informilojn kaj transdoni al jxurnalistoj, lingvistoj, simplaj interesigxantoj... - kaj prizorgu ilian disvastigon por internaciaj kaj landnivelaj uzoj. 

*	La Estraro de UEA donu apartan atenton al la materialo ekzistanta
por informi lingvistojn kaj j'urnalistojn.

*	UEA starigu au'/kaj aktivigu informan fakon por la ekstera
publiko.

*	UEA transiru de pasiva informado (nur al petantoj) al aktiva
informado en akceptemaj internaciaj medioj. UEA subtenu, iniciatu kaj okazigu arangxojn, kiuj montras la praktikan uzeblecon kaj utilecon de Esperanto (ekz. la projekton "Indigxenaj Dialogoj") kaj disvastigu informojn pri ili laux cxiuj eblaj kanaloj.

*	La Estraro de UEA instigu landajn Esperanto-organizaj'ojn krei
sciencajn societojn, institutojn au' alispecajn instituciojn por povi
pli profesie kaj kompetente starigi kontaktojn kaj kunlaboron kun sciencaj partneroj.

*	La Estraro de UEA instigu landajn Esperanto-organizaj'ojn starigi
kontaktojn kun siaj registaroj kaj tute aparte kun la landaj instancoj,
kiuj tenas ligoj kun internaciaj organizaj'oj.

*	UEA dau'rigu la Koalicion de NROj por Internacia Helplingvo kun
la celo mobilizi neregistarajn organizaj'ojn c'e UN por disvastigi la
ideon kaj eblecon de internacia helplingvo.

*	UEA instigu al okazigo de informaj agadoj al eu'ropaj
instancoj.

*	UEA zorgu pri rilatoj kun la Supera Komisiito de UN pri Homaj
Rajtoj kun la celo atentigi pri la lingva dimensio de homaj rajtoj kaj
pri Esperanto kiel tau'ga solvo.

*	UEA havu klaran kaj deklaritan (internan) lingvopolitikon pri
sia oficiala lingvo Esperanto.

INSTRUADO

*	La asocio dau'rigu la kunlaboron kun ILEI por la plenumo de sia
instruada agado.

*	Komputil-retaj kursoj kaj servoj ricevu emfazon; estu premioj
kaj financado por aparte bonaj hejmpag'oj kaj retaj projektoj akcelantaj
la lernadon kaj paroligon de la lingvo.

*	Aparte oni klopodu pluevoluigi la ekzistantajn centrojn por
instruado pri Esperanto kaj igi ilin kunlabori inter si ankau' por
oferti siajn servojn al neesperantistoj dezirantaj lerni Esperanton.

*	La Estraro de UEA, kunlabore kun ILEI, reviziu la ekzistantajn
instruilojn kun la celo plibonigi la instruadon pri Esperanto surbaze de
modernaj metodikaj malkovroj, uzante ankau' novajn eblecojn de
komputiloj, elektronikaj retoj k.s., kaj zorgante pri la integrigo de la
finstudintoj en la komunumon.

*	La Estraro de UEA signife intensigu sian apogon al la projekto
INTERKULTURO de UEA kaj ILEI per konkrete difinataj rimedoj.

*	UEA kaj ILEI starigu programon de instruista trejnado, kiel esencan
elementon de la nove starigata komuna ekzamena branc'o "Instrukapablo",
klopodante enkadrigi elementojn de tiu trejnado en la strukturojn de
oficialaj edukaj instancoj.

*	UEA dau'rigu la kampanjon "Savu esperantaj'ojn" kun la celo
prizorgi kaj savi historie valorajn esperantaj'ojn en bibliotekoj kaj
muzeoj.

UTILIGADO

*	La Estraro de UEA instigu la bone funkciantajn fakajn
Esperanto-organizaj'ojn starigi kontaktojn kun internaciaj organizaj'oj,
kiuj okupig'as pri sama au' apuda temo.

*	UEA arang'u agadojn en regionoj, en kiuj ekzistas etna/nacia
strec'o por pruvi la pac-potencialon de Esperanto kaj aparte apogu tiajn
projektojn kiel Indig'enaj Dialogoj.

*	La rolo instrua/kuntena/aktiviga de la revuo de UEA estu
atentata.

*	Ni trovu solvojn por maksimumigi la eblecojn de esperantistoj
en la entreprena kampo: por Esperanto per Esperanto.

*	UEA havu klaran kaj deklaritan kulturpolitikon.

*	UEA havu klaran kaj deklaritan politikon pri la faka apliko de
Esperanto. 

* La Universala Kongreso estas fenomeno pristudinda, kiel la plej
granda kaj la plej "efika" maniero por ensociigi esperantistojn. Kiel
malfermi g'in al pli vasta publiko, c'u fari tion, kaj kiel aktualigi
g'ian strukturon, estu temoj esplorataj de la Estraro de UEA.